Podział antybiotyków

Pierwszym odkrytym antybiotykiem była penicylina. Wkrótce po wynalezieniu tej substancji zaczęły pojawiać się inne antybiotyki, które można podzielić na naturalne, półsyntetyczne oraz syntetyczne. Obecnie natomiast wykaz antybiotyków o wiele częściej związany jest z ich budową chemiczną.

To właśnie klasyfikacja antybiotyków ze względu na budowę chemiczną jest dzisiaj najbardziej popularna. Pod tym względem wyróżnia się określone grupy antybiotyków, między innymi penicyliny, antybiotyki peptydowe, aminoglikozydy, makrolidy, tetracykliny oraz linkozamidy.

Penicyliny stanowią grupę antybiotyków bakteriobójczych i są wymieniane zazwyczaj jako najstarsze tego rodzaju substancje. Ta grupa leków jest związana z wynalezieniem penicyliny przez Alexandra Fleminga. Obecnie wyróżnia się penicyliny naturalne (na przykład benzylopenicylina) oraz penicyliny półsyntetyczne (doustne oraz o poszerzonym zakresie działania).

Obok penicylin popularną grupę antybiotyków bakteriobójczych tworzą także tetracykliny. Tetracykliny charakteryzują się przede wszystkim szerokim działaniem, są aktywne wobec bakterii tlenowych, beztlenowych, krętków oraz pierwotniaków. Tetracykliny jako antybiotyki są stosowane zazwyczaj w terapiach związanych z leczeniem atypowych zakażeń dróg oddechowych, schorzeniach układu moczowo-płciowego oraz w zakażeniach skóry.

Ważną grupą antybiotyków są także makrolidy, które są antybiotykami bakteriostatycznymi. Mechanizm działania tych substancji związany jest przede wszystkim z hamowaniem procesu syntezy białek w komórkach bakteryjnych. Makrolidy odznaczają się bardzo dobrym przenikaniem do wnętrza komórek, dlatego też są aktywne wobec patogenów wewnątrzkomórkowych.

Makrolidy stosowane są głównie do leczenia niektórych zakażeń (między innymi dróg oddechowych), można je też wykorzystywać w terapiach chorób wrzodowych. Obok aktywności przeciwbakteryjnej, ta grupa antybiotyków wykazuje również dość silne działanie przeciwzapalne. Co więcej, substancje te zaliczane są do grupy najbardziej bezpiecznych antybiotyków.

Antybiotykami bakteriostatycznymi są także linkozamidy, które pod względem swojej budowy nieco różnią się od pozostałych antybiotyków. Ich największą zaletą jest przede wszystkim doskonała aktywność wobec bakterii beztlenowych. Antybiotyki te dość mocno zaburzają florę fizjologiczną układu pokarmowego, a ich częste stosowanie może nawet prowadzić do zapalania jelita grubego.

Antybiotyki są dzielone także pod względem wielu innych kryteriów. Leki te odróżniają się od siebie między innymi wchłanianiem po podaniu doustnym (wyróżnia się leki dobrze wchłaniające się z przewodu pokarmowego, słabo wchłaniające się oraz nie wchłaniające się). Popularnym kryterium jest też podział pod względem łatwości przenikania do tkanek (antybiotyki dobrze przenikające oraz antybiotyki słabo lub średnio przenikające).